อาจารย์เกรียงศักดิ์ สันเทพ อาจารย์สอนตีกลองบูชา(ก๋องปู่จา) ชมรม คนฮั๊กก๋องปู๋จา จังหวัดลำปาง
  วันที่  12/02/2557
 
 


รายละเอียด
ล้านนาเป็นอาณาจักรหนึ่งที่มีความรุ่งเรืองด้านศิลปวัฒนธรรมมาตั้งแต่สมัยโบราณ และด้วยผลพวงมาจากความเชื่อ ความเลื่อมใสที่มีต่อพุทธศาสนา และขนบธรรมเนียมประเพณีนี่เอง ที่ทำให้ชาวล้านนาพยายามสืบทอดภูมิปัญญาอันเป็นมรดกของชาติมาจนถึงทุกวันนี้ ก๋องปู่จา หรือ กลองบูชา ก็เป็นอีกหนึ่งวัฒนธรรมของชาวล้านนา ที่มีตำนานมาเป็นเวลากว่า1,300 ปี ซึ่งถูกสร้างขึ้นเพื่อเป็นสัญญาณบอกเหตุต่างๆ ในสังคม

ในอดีตเสียงย่ำกลองจะดังกังวานขึ้นทุกครั้งก่อนที่จะออกไปรบทัพจับศึกกับศัตรู และจะเป็นเครื่องประโคมชัยที่ดังก้องเมื่อชนะศึกสงคราม หลังจากที่ผ่านการทำศึกแล้วจะไม่นิยมนำกลองไว้ที่บ้านจะนำไปไว้ที่วัด เพราะผ่านการทำศึกจะมีคราบเลือดและความเชื่อเกี่ยวกับผี คราวต่อมาเมื่อบ้านเมืองผ่านพ้นจากการทำศึก กลองไชยมงคลที่อยู่ที่วัดจึงได้มีการดัดแปลงเพื่อใช้ตีบูชาธรรม ซึ่งเป็นที่มาของกลองบูชานับตั้งแต่นั้นมา

พระพุทธิสารโสภณ เจ้าคณะจังหวัดเชียงใหม่ วัดล้านนาญาณสังวราราม เล่าว่าการตีกลองบูชาก็เหมือนเป็นการตีเพื่อบูชาพระพุทธ พระธรรม พระสงฆ์ และเป็นการตีเพื่อบอกว่าเป็นเวลาฉันเพล เป็นการนัดประชุมบอกกล่าวให้ประชาชนได้มาประชุมอย่างพร้อมเพียง และตีเพื่อบอกกล่าวว่าวันรุ่งขึ้นเป็นวันพระเพื่อให้ประชาชนได้นำอาหารมาใส่บาตรพระสงฆ์

ลักษณะของก๋องปู่จา รูปร่างลักษณะแต่เดิมนั้นไม่มีหลักฐานปรากฏแน่ชัดว่าเป็นอย่างไรแน่แต่ปัจจุบันเป็นกลองที่ตั้งอยู่กับที่ขนาดใหญ่มาก ชุดหนึ่งมี 4 ใบ คือ กลองแม่หรือกลองใหญ่หรือกลองตั้ง แล้วแต่ท้องถิ่นต่างๆจะเรียก

อ.เกรียงศักดิ์ สันเทพ อาจารย์สอนตีกลองบูชา ชมรม คนฮั๊กก๋องปู๋จา จังหวัดลำปางกล่าวว่าการใช้กลองบูชานั้น ตัวกลองจะต้อง ใช้ไม้เนื้อแข็ง ขุดเป็นโพรงขึ้นหน้าด้วยหนัง ก่อนหุ้มกลองต้องทำการบรรจุหัวใจกลองไว้ข้างในตัวกลอง แล้วจึงหุ้มกลองด้วยหนังวัวหรือหนังควาย ใช้น้ำแห้งลงอักขระโบราณ คาถาเมตตามหานิยม ผ้ายันต์ และของมีค่าที่ถือว่าศักดิ์สิทธิ์ บรรจุรวมลงไปในน้ำเต้าแล้วนำไปแขวนไว้ในตัวกลองใบใหญ่


“เยาวชนบ้านส้มป่อย”
ดอกผลที่งอกงามด้วยทุนทางวัฒนธรรมของชุมชน

อาจารย์เกรียงศักดิ์ สันเทพ แกนนำกลุ่มดอกส้มป่อย กล่าวไว้ว่า “….การสร้างเยาวชนให้อยู่กับร่องกับรอยนั้น ยากที่จะหาทฤษฎีใดมาจับหรือมากำหนดได้ว่าต้องเป็นอย่างนั้นอย่างนี้ แต่เมื่อคนในสังคมได้รับการฝึกจิต เยาวชนได้รับการฝึกจิต สังคมก็เป็นสุข...แต่สิ่งที่ทำให้เกิดสมาธินั้นอาศัยภูมิปัญญาดั้งเดิมของเราซึ่งมีอยู่ในทุกท้องถิ่น ซี่งก็คือ “ดนตรีพื้นบ้าน” ที่ทำจากวัสดุธรรมชาติจึงเกิดเสียงธรรมชาติไร้การปรุงแต่งทั้งมวล เมื่อคนอยู่กับเสียงดนตรีจะเกิดการซึมซับโดยอัตโนมัติ เป็นการขัดเกลานิสัยใจคออย่างเห็นได้ชัด บางคนอาจจะแย้งว่าไม่จริง สิ่งเหล่านี้เกิดขึ้นได้จริง แต่ต้องทำอย่างต่อเนื่อง ทำด้วยใจรัก ใส่ความเป็นจิตวิญญาณลงไป ฉะนั้นเราจะทำอย่างไรที่จะให้กลองปู่จาซึ่งเป็นดนตรีพื้นบ้านอีกชนิดหนึ่ง ก่อเกิดประโยชน์ทำให้เกิดสมาธิ ทำให้จิตผ่องใส นำไปสู่การปรับพฤติกรรมที่พึงปรารถนาได้…..”
นั่นจึงทำให้เราเห็นภาพเด็กและเยาวชนบ้านส้มป่อยกลุ่มใหญ่มารวมตัวกันทุกเย็น เพื่อซ้อมตีกลองปู่จาและเครื่องดนตรีชนิดอื่น พวกเขาซ้อม และออกแสดงตามงานพิธีต่าง ๆ ทั้งในและนอกหมู่บ้าน และนำเงินที่ได้จากน้ำพักน้ำแรงของตนเองมาฝากออมไว้ในนามของกลุ่มเยาวชนบ้านส้มป่อย
หน้าหลัก  |   ความเป็นมา   |   โครงสร้าง   |  นโยบาย   |   บทบาท/ภารกิจ   |  บุคลากร  |   ติดต่อเรา  
ศูนย์การศึกษานอกระบบและการศึกษาตามอัธยาศัยอำเภอห้างฉัตร
ถนนจามเทวี  อ.ห้างฉัตร จ.ลำปาง 52190 Tel.054-269432  Fax.054-269118